Tobias Jansen HAZOP

News

Tobias Jansen over Remote faciliteren Process Safety Studies 

jan. 18 2021

De huidige situatie en de context van COVID-19 beperkingen en de daarbij horende onmogelijkheden stimuleren ons om dingen anders te doen dan voorheen. Het blijkt o.a. dat thuiswerken voor bepaalde werkzaamheden goed mogelijk is, dat niet alle besprekingen per sé op locatie of kantoor moeten plaatsvinden en dat het faciliteren van process safety studies (zoals HAZOP/SIL/LOPA) ook op afstand kan worden uitgevoerd met kwalitatief goede resultaten. Onze Business Unit Bureau Veritas Riskcontrol voert dergelijke studies uit voor een divers aantal klanten in de voedsel, olie- en gas en de chemische industrie en wil deze ervaring graag delen. In dit bericht vertellen we je meer over wat een HAZOP studie inhoudt, waarom het goed mogelijk is om een dergelijke studie/workshop op afstand te faciliteren en wat de ervaringen zijn van één van onze collega's.

Wat is een process safety studie zoals een HAZOP?

De afkorting HAZOP staat voor HAZard and Operability study en is een methodiek voor het identificeren van gevaren en ongewenste situaties in de procesindustrie, veelal m.b.t. industriële installaties. Het doel is het valideren van het ontwerp op veiligheidsaspecten en het geven van aanbevelingen om de veiligheid, betrouwbaarheid en/of uitvoerbaarheid van installaties te vergroten.

De HAZOP wordt uitgevoerd in de ontwerpfase van nieuwe procesinstallaties of bij voorziene wijzigingen van bestaande installaties met een verwachte impact op primair de veiligheid en/of het milieu. Bij grotere procesinstallaties wordt de HAZOP zelfs twee keer in de ontwerpfase uitgevoerd, namelijk in het begin van de ontwerpfase, tijdens de 'basic engineering phase', en tijdens de 'detailed engineering phase' als meer details bekend zijn (zoals specificaties van tanks/pompen/equipment). Immers, hoe eerder in een project wijzigingen in een ontwerp worden doorgevoerd hoe relatief eenvoudiger het is om deze door te voeren. Het identificeren van mogelijke risico's wordt gedaan aan de hand van zogenaamde gidswoorden en parameters.

Als voorbeeld: gidswoord "Less" en parameter "Pressure" vormen de afwijking "Less pressure". Alle scenario’s van een lage / verminderde druk worden vervolgens met het team geanalyseerd en beoordeeld.

Beschouwing van Tobias Jansen

In oktober en november 2020 heeft Bureau Veritas Riskcontrol een HAZOP gefaciliteerd die gedurende vier aaneengesloten weken plaatsvond. Dit betrof het Manyar Smelter (MS) project, een nieuwe (tweede) kopersmelterij in Indonesië. Omdat er specialisten vanuit Amerika, Japan, Finland, Engeland, Duitsland en Italië aansloten, werd gezocht naar een passend tijdskader waarin de HAZOP kon worden uitgevoerd. Een HAZOP van een dergelijke omvang (zowel qua scope als aantal deelnemers) zoals hierboven beschreven op afstand te faciliteren is relatief nieuw en daardoor was het spannend om te zien welke resultaten dit geeft. Vooral ook omdat er zoveel partijen aangesloten waren was het lastig om een passend tijdskader te vinden.

Na veel onderlinge afstemming en planning, werd een tijdskader gevonden van 15:00 - 19:00 CET (Central European Time). Voor ons dus relatief gunstig, als je bedenkt dat het team uit Japan 's avonds aansloot en het team uit Amerika vroeg in de ochtend.

De opzet was als volgt: de voorzitter (chairman) leidt de workshops en de inhoudelijke discussies en de notulist (scribe) legt vast wat het team van specialisten benoemt. Er werd gewerkt met twee applicaties (Microsoft Teams en Skype): één waarop de tekeningen (Process en Instrumentatie Diagrams, ofwel P&ID's) werden getoond, op het andere scherm de werkbladen waarin de uitkomsten werden vastgelegd.

Ter voorbereiding op de workshops werden de procesinstallaties opgedeeld in logische eenheden (node definition), door middel van kleurmarkeringen op het ontwerp (P&ID's). Tevens werden vooraf de opzet en de verbindingen getest zodat de start zonder noemenswaardige problemen zou verlopen (zogenoemde dry run test).

Na 4 weken waren alle 'nodes' behandeld en werd de HAZOP met goed resultaat afgerond. Eventuele discussies tijdens de workshops werden vastgelegd in een zogenoemde 'parking lot' en worden naderhand opgepakt c.q. behandeld. Alle aanbevelingen op het ontwerp werden  vastgelegd in een rapportage. Al met al blijkt het op afstand faciliteren van een HAZOP van een dergelijke omvang een goed alternatief voor de face-to-face begeleiding. En wie weet wordt deze werkwijze het 'nieuwe normaal’.